Σχιζοφρένια

Τι είναι η σχιζοφρένεια
Ένα άτομο που πάσχει από σχιζοφρένεια γενικά παρουσιάζει αλλαγές στην συμπεριφορά και στην αντίληψη, καθώς και διαταραγμένο τρόπο σκέψης που μπορεί να προκαλέσει παραμόρφωση της αίσθησης της πραγματικότητας. Αυτό ονομάζεται ψύχωση.

Η σχιζοφρένεια είναι μία ψυχική πάθηση γύρω από την οποία υπάρχει πολλή παραπληροφόρηση και κοινωνικός στιγματισμός. Αυτό συχνά αυξάνει την ψυχική ένταση του ατόμου και της οικογένειάς του.

Η σχιζοφρένεια συνήθως εμφανίζεται για πρώτη φορά όταν τα άτομα είναι μεταξύ 15 και 25 ετών, μπορεί όμως να εμφανισθεί και αργότερα στη ζωή του ατόμου. Το ποσοστό εμφάνισης της σχιζοφρένειας είναι περίπου στο 1% του γενικού πληθυσμού.

Περίπου το ένα τρίτο των ατόμων που πάσχουν από σχιζοφρένεια έχουν μόνο ένα ή λίγα σύντομα επεισόδια της ασθένειας στη ζωή τους. Για άλλους μπορεί να παραμείνει ένα επαναλαμβανόμενο και ισόβιο πρόβλημα υγείας.

Η έναρξη της ασθένειας μπορεί να είναι ταχεία και τα οξεία συμπτώματα να παρουσιαστούν μέσα σε διάστημα μερικών εβδομάδων, ή μπορεί να είναι βραδεία και να αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια αρκετών μηνών ή και χρόνων. Κατά την έναρξη της ασθένειας, το άτομο συχνά αποσύρεται από τους άλλους ανθρώπους, αισθάνεται κατάθλιψη και άγχος και αναπτύσσει ασυνήθιστες ιδέες ή ακραίους φόβους. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσει κανείς αυτές τις πρώτες ενδείξεις ούτως ώστε να υπάρξει πρόσβαση από νωρίς στη θεραπευτική αγωγή. Είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον του ατόμου που πάσχει από σχιζοφρένεια να υπάρξει από νωρίς αναγνώριση των συμπτωμάτων και αποτελεσματική θεραπευτική αγωγή.

Υπάρχουν πολλές παρανοήσεις σχετικά με τη σχιζοφρένεια που συντελούν στον κοινωνικό στιγματισμό και στην κοινωνική απομόνωση, καθώς και στην άνιση μεταχείριση που μπορούν να υποστούν τα άτομα με σχιζοφρένεια και οι οικογένειές τους και εκείνοι που τους φροντίζουν. Μία συνηθισμένη εσφαλμένη αντίληψη είναι ότι τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια είναι επικίνδυνα. Τα άτομα αυτά σπάνια είναι επικίνδυνα, ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή και υποστήριξη. Πολύ σπάνια, μία μικρή μειοψηφία ατόμων με σχιζοφρένεια μπορεί να γίνουν επιθετικά κατά τη διάρκεια ενός οξέος ψυχωσικού επεισοδίου για το οποίο δε λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή, και αυτό συμβαίνει λόγω των φόβων ή των αυταπατών που έχουν.Τις περισσότερες φορές αυτή η επιθετική συμπεριφορά στρέφεται ενάντια στον ίδιο τον εαυτό τους και υπάρχει υψηλός κίνδυνος αυτοκτονίας.

Η σχιζοφρένεια ονομάζεται συχνά από κάποιους, με εσφαλμένο τρόπο, "διχασμένη προσωπικότητα". Αυτό είναι λάθος. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια μπορεί να έχουν αυταπάτες και παραμορφωμένη αίσθηση της πραγματικότητας, αλλά δεν έχουν πολλαπλές προσωπικότητες. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια έχουν φυσιολογικά επίπεδα νοημοσύνης και δεν πάσχουν από κάποια διανοητική αναπηρία, παρ’ όλο που τα οξεία συμπτώματα της ψύχωσης μπορεί να παρεμποδίσουν την ικανότητα σκέψης τους κατά τη διάρκεια του οξέος ψυχωσικού επεισοδίου.

Τι προκαλεί την σχιζοφρένια;
Δεν έχει βρεθεί μία συγκεκριμένη αιτία για τη σχιζοφρένεια, αλλά υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που φαίνεται ότι συντελούν στην εμφάνισή της. Υπάρχει ίση πιθανότητα για τους άνδρες και για τις γυναίκες να εκδηλώσουν αυτή την ψυχική πάθηση κατά τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά η έναρξη της πάθησης συχνά συμβαίνει νωρίτερα στους άνδρες.
Κληρονομικοί παράγοντες
Μπορεί να υπάρχει μία οικογενειακή προδιάθεση για σχιζοφρένεια. Στο γενικό πληθυσμό μόνο το 1% των ανθρώπων εκδηλώνουν αυτή την πάθηση κατά τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά αν ο ένας γονιός πάσχει από σχιζοφρένεια τα παιδιά έχουν 10% πιθανότητα να προσβληθούν από αυτή – και 90% πιθανότητα να μην προσβληθούν.
Βιοχημικοί παράγοντες
Πιστεύεται ότι ορισμένες βιοχημικές ουσίες στον εγκέφαλο σχετίζονται με την σχιζοφρένεια, ειδικά ένας νευροδιαβιβαστής που ονομάζεται ντοπαμίνη. Μία πιθανή αιτία αυτής της χημικής ανισορροπίας μπορεί να είναι η γενετική προδιάθεση του ατόμου στην πάθηση αυτή. Επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό οι οποίες προκαλούν δομικές βλάβες στον εγκέφαλο μπορεί επίσης να παίζουν κάποιο ρόλο.
Οικογενειακές σχέσεις
Δεν έχουν βρεθεί κάποια αποδεικτικά στοιχεία που να υποστηρίζουν την άποψη ότι οι οικογενειακές σχέσεις προκαλούν την ασθένεια. Παρ’όλα αυτά, κάποια άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια είναι ευαίσθητα στις οποιεσδήποτε εντάσεις μέσα στην οικογένεια, οι οποίες μπορεί για αυτούς να συντελούν στην επανεμφάνιση των επεισοδίων της ασθένειας.
Άγχος
Έχει αναγνωρισθεί ότι συχνά κάποια αγχογόνα περιστατικά προηγούνται της έναρξης της εκδήλωσης της σχιζοφρένειας. Τα περιστατικά αυτά μπορεί να επισπεύσουν την εκδήλωση της ασθένειας σε άτομα που είναι ευάλωτα. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια συχνά αισθάνονται άγχος, είναι ευέξαπτα και παρουσιάζουν αδυναμία συγκέντρωσης προτού εμφανισθούν τα οξεία συμπτώματα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα με τη δουλειά ή τις σπουδές, καθώς και χειροτέρευση των διαπροσωπικών σχέσεων. Συχνά θεωρείται ότι αυτοί οι παράγοντες προκάλεσαν την εμφάνιση της πάθησης, ενώ στην πραγματικότητα η ίδια η πάθηση προκάλεσε το αγχογόνο γεγονός. Επομένως, δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρο αν το άγχος είναι αιτία ή αποτέλεσμα της σχιζοφρένειας.
Χρήση αλκοόλ και άλλων ναρκωτικών
Η βλαβερή χρήση του αλκοόλ και άλλων ναρκωτικών, ιδιαίτερα η χρήση κάνναβης και αμφεταμινών, μπορεί να δώσουν το έναυσμα για την εκδήλωση της ψύχωσης σε άτομα που είναι ευάλωτα στο να παρουσιάσουν σχιζοφρένεια. Παρ’όλο που η χρήση ναρκωτικών ουσιών δεν προκαλεί τη σχιζοφρένεια, εν τούτοις συσχετίζεται ισχυρά με την υποτροπή της πάθησης. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν αλκοόλ και άλλα ναρκωτικά από ότι ο υπόλοιπος πληθυσμός, και αυτό είναι επιζήμιο για τη θεραπευτική αγωγή. Ένα σημαντικό ποσοστό ατόμων με σχιζοφρένεια καπνίζουν, πράγμα που συντελεί στην κακή κατάσταση της σωματικής υγείας.

Συμπτωματολογία
Τα κυριότερα συμπτώματα της σχιζοφρένειας είναι τα παρακάτω:
Αυταπάτες- εσφαλμένες πεποιθήσεις καταδίωξης, ενοχής ή μεγαλείου, ή ότι είναι υπό τον έλεγχο κάποιου εξωτερικού παράγοντα. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια μπορεί να περιγράφουν συνωμοσίες εναντίον τους ή να πιστεύουν ότι έχουν ιδιαίτερες δυνάμεις και ικανότητες. Μερικές φορές αποσύρονται από τους άλλους ανθρώπους ή κρύβονται για να αποφύγουν κάποια φανταστική καταδίωξη.
Παραισθήσεις- αυτές συνήθως συνίστανται στο να ακούνε φωνές. Λιγότερο κοινές παραισθήσεις είναι το να βλέπουν, να αισθάνονται δια της αφής, να γεύονται ή να μυρίζουν πράγματα τα οποία για αυτούς είναι αληθινά αλλά τα οποία δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα.
Διαταραχή της σκέψης- μπορεί να είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς την ομιλία τους και να μην υπάρχει κάποια λογική σύνδεση σε αυτή. Οι σκέψεις και η ομιλία μπορεί να είναι μπερδεμένες και ασυνάρτητες. Άλλα συμπτώματα της σχιζοφρένειας είναι τα παρακάτω:
Έλλειψη ενεργητικότητας- χάνουν την ικανότητα να κάνουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες όπων το πλύσιμο και το μαγείρεμα. Αυτή η έλλειψη ενεργητικότητας, κινήτρων και πρωτοβουλίας είναι μέρος της ασθένειας και δεν είναι οκνηρία.
Δυσκολίες στη σκέψη - μπορεί να επηρεασθεί η συγκέντρωση και η μνήμη του ατόμου, καθώς και η ικανότητα σχεδιασμού και οργάνωσης. Αυτό δυσκολεύει την ικανότητα λογικής σκέψης, επικοινωνίας και εκπλήρωσης των καθημερινών δραστηριοτήτων.
Αμβλύ συναίσθημα, δηλαδή σοβαρά μειωμένη ικανότητα έκφρασης των συναισθημάτων. Αυτό συχνά συνοδεύεται από ακατάλληλες για την περίσταση αντιδράσεις σε χαρούμενα ή λυπηρά γεγονότα.
Κοινωνική απόσυρση- αυτό μπορεί να προκαλείται από διάφορους παράγοντες όπως ο φόβος ότι κάποιος θα τους βλάψει, ή από το φόβο για τις κοινωνικές σχέσεις με άλλους ανθρώπους λόγω της απώλειας των κοινωνικών δεξιοτήτων.
Έλλειψη ικανότητας κατανόησης της κατάστασής του- επειδή κάποιες εμπειρίες όπως οι αυταπάτες και οι παραισθήσεις φαίνονται τόσο αληθινές, συχνά το άτομο που πάσχει από σχιζοφρένεια δεν συνειδητοποιεί την ασθένειά του. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μεγάλη ψυχική ένταση στην οικογένειά του και σε εκείνους που τον φροντίζουν. Η έλλειψη συναίσθησης της κατάστασής του μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ένα άτομο με σχιζοφρένεια αρνείται τη θεραπευτική αγωγή που θα μπορούσε να το βοηθήσει. Οι ανεπιθύμητες παρενέργειες κάποιων φαρμάκων επίσης συντελούν στην άρνηση της αγωγής.

Τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας χωρίζονται σε θετικά και αρνητικά.

Θετικά

Ψευδαισθήσεις
Οι Ψευδαισθήσεις είναι οτιδήποτε συμβαίνει και έχει να κάνει με την ακοή, την όσφρηση, την αφή και την όραση πολλές φορές και τη γεύση -παρόλο που συμβαίνει σπανιότερα- με πράγματα που δεν υπάρχουν και δε συμβαίνουν στην πραγματικότητα και κανείς άλλος εκτός από το άτομο που τα αναφέρει δε μπορεί να τα νιώσει. Στη σχιζοφρένεια, η πιο κοινή ψευδαίσθηση είναι η ακουστική δηλαδή το να ακούει κάποιος φωνές. Μάλιστα, οι φωνές είναι τόσο πραγματικές και ζωντανές που ακούγονται σα να υπάρχει κάποιο άλλο πρόσωπο να μιλάει. Οι άνθρωποι που τις ακούν δυσκολεύονται να καταλάβουν γιατί οι υπόλοιποι δεν τις ακούν. Συνήθως νομίζουν πως έρχονται από την τηλεόραση η κάποιο άλλο αντικείμενο τριγύρω. Σε άλλες περιπτώσεις νομίζουν πως οι φωνές προέρχονται από κρυμμένα μικρόφωνα, κάμερες, μεγάφωνα η κάποιο πνεύμα. Οι φωνές είναι τόσο αληθινές που σε προκαλούν να απαντήσεις και ακόμα να ξεκινήσεις συζήτηση είτε σε χαμηλούς αλλά κυρίως σε εντόνους τόνους. Οι άνθρωποι που τις ακούν πιστεύουν πως πρέπει να ακολουθήσουν και να κάνουν ότι τους λένε ακόμα κι αν αυτό προϋποθέτει να βλάψουν τον εαυτό τους. Αλλά άτομα που πάσχουν από βαριάς μορφής κατάθλιψη μπορεί να ακούν κι αυτά φωνές να μιλάνε ραπ απευθείας αυτούς. Στη σχιζοφρένεια οι φωνές συνήθως μιλάνε μεταξύ τους αλλά και στο άτομο που τις ακούει. Ψευδαισθήσεις που έχουν να κάνουν με τη γεύση, την όραση, την όσφρηση και την αφή είναι πιθανόν να υπάρξουν αλλά συμβαίνουν σπανιότερα σε σχέση με τις ακοής.
Παραληρητικές ιδέες
Περιεχόμενο Ιδέες που έχουν να κάνουν με δίωξη, ζήλια, μεγαλείο, θρησκευτικό παραλήρημα και εμμονές, υποχονδριάσει, παρερμηνείες και αυτοαναφορά. Η παραληρητική ιδέα είναι μια ασυνήθιστη πεποίθηση. Μπορεί να είναι ασυνήθιστη επειδή δεν είναι κοινή στην κουλτούρα του συγκεκριμένου ατόμου, επειδή δεν έχει επιχειρήματα να τη στηρίξει ούτε κάποιες ενδείξεις η αποδείξεις η ακόμα επειδή δεν έχει λόγια να την περιγράψει αν κάποιος τον/την ρωτήσει για ποιο λόγω το πιστεύει αυτό. Συνήθως οι άνθρωποι αναφέρουν παρανοϊκές παραληρητικές ιδέες. Η παράνοια είναι μια άλλη λέξη για να περιγράψεις ένα συναίσθημα καταδίωξης, κατατρεγμού η ενόχλησης και βασανισμού. Μπορεί κάποιος να έχει ιδέες η συναισθήματα κατατρεγμού που κατά πρώτη άποψη να φαίνονται λογικά. Για παράδειγμα, ιδέες που έχουν να κάνουν με το αν ο σύζυγος η σύντροφος είναι πιστός η όχι χωρίς να δοθεί μια ακριβής και συνηθισμένη εξήγηση δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Όμως όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να πιστεύουν πως είναι οι εκλεκτοί και αγγελιοφόροι μηνυμάτων που προέρχονται από το Θεό, η ότι η κυβέρνηση τους κατασκοπεύει, η ακόμα και ότι οι γείτονες και γενικά οι υπόλοιποι άνθρωποι θέλουν να τους βλάψουν τότε τα συμπτώματα μπορούν να γίνουν ανησυχητικά. Κάποιοι άλλοι έχουν παραληρητικές ιδέες που έχουν να κάνουν με παραπομπή και αναφορά. Μπορεί κάποια άτομα να πιστεύουν πως υπάρχουν κρυμμένα μηνύματα που αφορούν αυτούς στις τηλεοπτικές εκπομπές η ότι το χρώμα των αυτοκινήτων επικοινωνεί με κρυφούς κώδικες μαζί τους.
Προχυμένες και ανακατεμένες σκέψεις (Διαταραχή της σκέψης)
Ηχηρή σκέψη, παρεμβολή στη σκέψη που προέρχεται από τρίτα άτομα, ηχώ σκέψης, εκπομπή της σκέψης, πεποίθηση ότι οι σκέψεις που κάνει ένα άτομο σχολιάζονται από το εξωτερικό περιβάλλον, συζητήσεις και σκέψεις χωρίς συνάρτηση, υποκλοπή της σκέψης και των ιδεών από τρίτα άτομα, απώλεια του εαυτού, παραλογισμός. Συνήθως οι άνθρωποι είναι δύσκολο να συγκεντρωθούν και φαίνεται ακατόρθωτο να διαβάσουν ένα άρθρο στην εφημερίδα η να δουν ένα πρόγραμμα στην τηλεόραση. Αυτό που κάνει τη συγκέντρωση δυσκολότερη είναι ο τρόπος με τον οποίο οι σκέψεις συνδέονται η μια με την άλλη. Φαινομενικά δε στέφονται λογικά και η σειρά τους δεν επιδέχεται καθορισμό η κοντρόλ από το ίδιο το άτομο. Δεν μπορούν τα άτομα να περάσουν από μια ιδέα στην άλλη η μια σκέψη δεν έχει καμιά σχέση με την άλλη. Υστέρα από 1-2 λεπτά δε θυμούνται καν τι σκέφτονταν η για τι πράγμα μιλούσαν. Όταν οι σκέψεις και οι ιδέες αποσυνδέονται με αυτόν τον τρόπο είναι δύσκολο για τους άλλους να σε καταλάβουν και να γίνεις κατανοητός.
Αίσθηση ότι κάποιος σε ελέγχει
Όταν αυτό συμβαίνει οι άνθρωποι αισθάνονται ότι κάποιος "κλέβει" ή διαβάζει τις σκέψεις τους ή ακόμα και ότι βάζει σκέψεις και ιδέες στο μυαλό τους που δεν ανήκουν σ' αυτούς στην πραγματικότητα. Η αίσθηση που κυριαρχεί είναι ότι κάποιος προσπαθεί να πάρει τον έλεγχο της ζώνης τους. Αυτό έχει ως συνεπεία δυσάρεστα αποτελέσματα που δεν αφήνουν περιθώρια συγκέντρωσης σε αλλά πράγματα. Αναφέρεται συχνά ότι η προσωπικότητα βρίσκεται κάτω από την επιρροή ενός εξωγηινου ή κάποιου πνεύματος. Στις δυτικές κουλτούρες οι άνθρωποι τα βάζουν με την τηλεόραση, το ραδιόφωνο τους, υπολογιστές κτλ και πιστεύουν πως ένα είδους microchip τους κατευθύνει τοποθετημένο στον εγκέφαλο τους. Στις πιο πατροπαράδοτες κοινωνίες οι άνθρωποι κατηγορούν τη μαγεία, το Θεό ή το διάβολο, θυμωμένα πνεύματα κτλ.

Αρνητικά
Συναισθήματα
Επίπεδα συναισθήματα, απάθεια, πρόσωπο χωρίς έκφραση και χειρονομίες, απώλεια / έλλειψη βλεμματικης επαφής, αχρωμία στη φωνή, απώλεια τόνου στη φόνου, έλλειψη στην προσφορά συναισθήματος προς τους άλλους και καμιά ανταπόκριση αυτά που δίνουν οι άλλοι.
Σκέψη /διαταραχές ομιλίας
Μειωμένο και ελλιπές λεξιλόγιο, μεγάλη καθυστέρηση και κενά σε συζητήσεις όσον αφορά την απάντηση. Τα άτομα με σχιζοφρένεια πολλές φορές εκδηλώνουν απρόσφορα συναισθήματα. Ως απρόσφορο συναίσθημα έχει χαρακτηριστεί η συμπεριφορά εκείνη που δεν έρχεται σε συμφωνία με αυτά που λέει η σκέφτεται το άτομο. Άλλες φορές είναι συνηθισμένο τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια να εμφανίζουν επίπεδο η αμβλύ συναίσθημα με αποτέλεσμα την μείωση η παντελή έλλειψη εμφάνισης συναισθημάτων στο πρόσωπο, στις κινήσεις και στους μορφασμούς.
Βούληση
Αργές κινήσεις, έλλειψη βούλησης και αποφασιστικότητας, απραξία, τεμπελιά, μειωμένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες, οικογενειακές, κοινωνικές και ανάλογες σχέσεις. Αδυναμία να τηρήσει και να είναι συνεπής στον εργασιακό χώρο, σε κοινωνικές συναντήσεις και σημαντικά γεγονότα. Έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας, δραστηριότητας και παραμέληση της προσωπικής καθαριότητας και εμφάνισης. Τα αρνητικά συμπτώματα είναι λιγότερο εμφανή από τα θετικά. Το γενικότερο ενδιαφέρον για τη ζωή, η ενεργεία, τα συναισθήματα και γενικά η διάθεση και το ξεσήκωμα για δραστηριότητες απουσιάζει. Είναι δύσκολο για τους ανθρώπους με αρνητικά συμπτώματα να ενθουσιαστούν και να βρουν ενδιαφέρον σε κάτι. Η έλλειψη συγκέντρωσης είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό. Δεν μπαίνεις καν στον κόπο να βγεις από το σπίτι η να σηκωθείς από το κρεβάτι. Είναι δύσκολο να τακτοποιήσεις και να καθαρίσεις η ακόμα και να κρατήσεις τα ρούχα καθαρά. Νιώθεις άβολα με άλλους ανθρώπους γιατί νιώθουν πως δεν έχουν τίποτα να πουν. Η διαδικασία του να καταλάβει κάποιος τα αρνητικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας είναι περιπλοκή γιατί δεν πιστεύουν ότι είναι συμπτώματα αλλά ότι απλά είναι τεμπέληδες. Η οικογένεια και οι γύρω δεν μπορούν πάντα να τα καταλάβουν εξίσου και οι συμβουλές που δίνουν είναι να συνέλθεις και να οργανώσεις τη ζωή σου. Μπορεί λοιπόν τα αρνητικά συμπτώματα να είναι λιγότερα δραματικά από τα θετικά αλλά προκαλούν και πάλι προβλήματα.

Τι είδους θεραπευτικές αγωγές υπάρχουν;
Η πιο αποτελεσματική θεραπευτική αγωγή για τη σχιζοφρένεια συνδυάζει τη φαρμακευτική αγωγή, την ψυχολογική θεραπεία και την υποστήριξη για τη διαχείριση των επιπτώσεων της πάθησης στην καθημερινή ζωή. Είναι επίσης σημαντική η ενημέρωση σχετικά με την πάθηση, όπως και το να μάθει κανείς να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στα πρώτα προειδοποιητικά σημεία ενός επεισοδίου της πάθησης.

Η δημιουργία των αντιψυχωτικών φαρμάκων έχει επιφέρει επανάσταση στη θεραπευτική αγωγή της σχιζοφρένειας. Τώρα τα περισσότερα άτομα μπορούν να ζουν μέσα στο κοινωνικό σύνολο αντί να νοσηλεύονται στο νοσοκομείο. Κάποια άτομα δεν νοσηλεύονται ποτέ σε νοσοκομείο και η ιατρική τους φροντίδα τους δίδεται εξ ολοκλήρου στα πλαίσια του κοινωνικού τους συνόλου. Η λειτουργία των φαρμάκων συνίσταται στη διόρθωση της χημικής ανισορροπίας στον εγκέφαλο η οποία σχετίζεται με την ασθένεια. Τα πιο καινούρια,αλλά καλά δοκιμασμένα, φάρμακα προάγουν μία πιο πλήρη ανάρρωση και έχουν λιγότερες παρενέργειες.

Η σχιζοφρένεια είναι μία πάθηση όπως πολλές σωματικές παθήσεις. Όπως η ινσουλίνη είναι σωτήρια για ένα άτομο που πάσχει από διαβήτη, έτσι και τα αντιψυχωτικά φάρμακα μπορεί να είναι σωτήρια για ένα άτομο που πάσχει από σχιζοφρένεια. Όπως συμβαίνει και με το διαβήτη, κάποια άτομα θα χρειαστεί να παίρνουν φάρμακα επ’αόριστον για να κρατούν τα συμπτώματα υπό έλεγχο και για να αποτρέψουν την εμφάνιση επαναλαμβανόμενων επεισοδίων ψύχωσης. Αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και άλλων ναρκωτικών, καθώς και άλλων παραγόντων που μπορούν να αποτελέσουν έναυσμα για τα επεισόδια της ασθένειας, μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα στην ανάρρωσή τους.

Φαρμακευτική αγωγή
Τα φάρμακα είναι ένα απολύτως απαραίτητο μέρος της θεραπείας της σχιζοφρένειας. Ο θεράπων ιατρός σας μπορεί να επιλέξει ποιο είναι το κατάλληλο φάρμακο για εσάς και την ιδιαίτερη κατάστασή σας. Είναι, δε, πολύ σημαντικό να συζητάτε πάντα με τον γιατρό σας πως το φάρμακό σας επηρεάζει την ζωή σας είτε θετικά είτε αρνητικά. Κάθε φαρμακευτικό προϊόν μπορεί να προκαλέσει και μερικές παρενέργειες. Η πρόκληση είναι να βρει κανείς το φάρμακο που τον βοηθά να ζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και με τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες. Αυτή η διαδικασία απαιτεί τακτική παρακολούθηση και στενή επαφή με τον θεράποντα ιατρό.

Η έναρξη της αγωγής όσο το δυνατόν νωρίτερα είναι ύψιστης σημασίας για την θεραπεία της σχιζοφρένειας. Αν γίνει πρώιμη έναρξη της αγωγής, τότε υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να ζήσετε μια φυσιολογική ζωή και τα προβλήματά σας να μην χειροτερέψουν ραγδαία. Αν έχετε την οποιαδήποτε ανησυχία για την κατάσταση της ψυχικής υγείας του εαυτού σας ή κάποιου άλλου ατόμου, μην διστάσετε καθόλου να συμβουλευτείτε ένα γιατρό χωρίς καμία καθυστέρηση.

Αν λαμβάνετε τα φάρμακα όπως ακριβώς σας συνταγογραφήθηκαν σε συστηματική βάση τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας μπορούν να ελεγχθούν αρκετά καλά. Μπορεί, μάλιστα, να βελτιωθείτε σε τέτοιο βαθμό ώστε κάποιος γιατρός που δεν σας είχε ξαναεξετάσει να μην μπορεί να διαγνώσει ότι πάσχετε καν από σχιζοφρένεια. Οι γιατροί αποκαλούν μια τέτοια κατάσταση ύφεση της νόσου όταν διαρκεί για διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Τα φάρμακα μακράς δράσης μπορεί να σας βοηθήσουν να τηρήσετε πιστά την αγωγή σας και, ως εκ τούτου, να σας υποστηρίξουν στην προσπάθειά σας να φθάσετε σε κατάσταση ύφεσης της νόσου. Σε διάφορες μελέτες αξιολόγησης της ικανοποίησης από τη θεραπεία έχει καταγραφεί ότι η πλειοψηφία των ασθενών που λαμβάνουν φάρμακα μακράς δράσης είναι πολύ ικανοποιημένοι. Εκτιμούν, δε, ιδιαίτερα την στενή και τακτική παρακολούθησή τους από τον θεράποντα ιατρό τους.

Ψυχο-κοινωνική θεραπεία
Συνίσταται να συμπληρώνεται η φαρμακευτική αγωγή με ψυχο-κοινωνική υποστήριξη. Ακόμα και όταν αισθάνεστε ανακουφισμένος/η από τα ψυχωτικά συμπτώματα, μπορεί να αντιμετωπίσετε δυσκολίες στις κοινωνικές επαφές, στην εύρεση κινήτρων και στην καθημερινή φροντίδα. Είναι, επίσης, πολύ πιθανό να αντιμετωπίσετε και εσείς δυσκολίες στην ανεύρεση ή στην διατήρηση μιας θέσης εργασίας, όπως και πολλοί άλλοι πάσχοντες από σχιζοφρένεια.

Τα προγράμματα ψυχο-κοινωνικής θεραπείας εστιάζουν στην βελτίωση της κοινωνικής λειτουργικότητας είτε ενδονοσοκομειακά είτε εξωνοσοκομειακά (στους χώρους εργασίας ή στο σπίτι).
Αποκατάσταση
Ατομική ψυχοθεραπεία
Παρέμβαση στην οικογένεια

Επιλογή φαρμάκου
Στην θεραπεία της σχιζοφρένειας, υπάρχουν τρεις διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές:
Τα παλαιότερα, καλούμενα και συμβατικά αντιψυχωτικά,
Τα νεώτερα, ονομαζόμενα και άτυπα από του στόματος αντιψυχωτικά και
Τα άτυπα αντιψυχωτικά μακράς δράσης

Ο κύριος στόχος που πρέπει να εκπληρωθεί όταν κανείς επιλέγει φάρμακο είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων. Η επιλογή αυτή πραγματοποιείται μεν από τον θεράποντα γιατρό, ωστόσο, λαμβάνει χώρα σε συνεργασία μαζί σας και συχνά επανεκτιμάται. Αν ανακουφισθείτε από τα συμπτώματά σας, τότε η συνεχιζόμενη λήψη των φαρμάκων σας, θα σας βοηθήσει να φθάσετε στην ύφεση. Το να φθάσετε στην ύφεση σημαίνει ότι φθάσατε σε ένα σημείο στο οποίο τα συμπτώματα είναι πλέον τόσο ήπια που μπορείτε να ζείτε μια λίγο – πολύ κανονική ζωή.

Πιστή συμμόρφωση στην αγωγή
Πολλοί ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια δεν λαμβάνουν τα φάρμακά τους όπως θα έπρεπε. Πολλοί από αυτούς σταματούν τα φάρμακά τους για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Μολαταύτα, μια διακοπή στην λήψη της θεραπείας μπορεί να προκαλέσει επάνοδο των συμπτωμάτων. Οι σχετικές έρευνες έχουν δείξει ότι στο 75% των περιπτώσεων ασθενών με σχιζοφρένεια που είτε διακόπτουν τελείως είτε δεν λαμβάνουν συστηματικά την αγωγή τους, επέρχεται υποτροπή σε διάστημα ενός χρόνου ή 18 μηνών. Οι υποτροπές αυτές, πρέπει να αποφεύγονται καθώς ξαναφέρνουν τον ασθενή αντιμέτωπο με τη νόσο του, οδηγούν σε περαιτέρω απώλεια των κοινωνικών δεσμών των ασθενών κι ακόμα συν τω χρόνω τείνουν να χειροτερεύουν.

Αξίζει τον κόπο να ρίξει κανείς μια ματιά στις αιτίες που οδηγούν τους ασθενείς στο να παραβιάζουν τις ιατρικές οδηγίες για την αγωγή τους. Αυτές περιλαμβάνουν:
Έλλειψη άμεσου ορατού αποτελέσματος της αγωγής
Ατελή ανταπόκριση στην αγωγή
Παρενέργειες
Έναρξη βελτίωσης
Μειωμένη υπευθυνότητα
Λησμοσύνη
Εξάντληση των αποθεμάτων των φαρμάκων
Άρνηση της αναγκαιότητας λήψης αγωγής

Καλό είναι να γνωρίζει κανείς ότι τα φάρμακα αυτά χρειάζονται κάποιο χρόνο για να αρχίσουν να δρουν. Άρα, τα ευεργετικά τους αποτελέσματα δεν είναι άμεσα ορατά. Μόλις το φάρμακο αρχίσει να δρα και ως εκ τούτου αρχίσετε να αισθάνεστε βελτίωση, είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσετε να λαμβάνετε την αγωγή σας. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να διασφαλισθεί σε μεγάλο βαθμό ότι δεν θα υποστείτε νέο ψυχωτικό επεισόδιο. Αν κανείς συνεχίσει να λαμβάνει τα φάρμακά του όπως ακριβώς του συνταγογραφήθηκαν, τότε μπορεί να φθάσει στην ύφεση της νόσου. Ο όρος ύφεση αναφέρεται σε ένα στάδιο της νόσου διάρκειας μεγαλύτερης των 6 μηνών, το οποίο είναι πολύ κοντά στην φυσιολογική λειτουργικότητα. Για να φθάσει κανείς και να παραμείνει σε κατάσταση ύφεσης της νόσου, πρέπει να παραμείνει πιστός στην τήρηση των οδηγιών της αγωγής του. Αυτό, θα σας υποστηρίξει έτσι ώστε να μπορέσετε να ζήσετε μια λίγο – πολύ φυσιολογική ζωή.

Υπάρχει τώρα πια διαθέσιμη νέας γενιάς, αντιψυχωτική, φαρμακευτική αγωγή, μακράς δράσης, η οποία να χορηγείται μόνο μια φορά κάθε 2 εβδομάδες. Κατά την διάρκεια αυτών των διαστημάτων παραμένετε προστατευμένοι από την μια και μόνο χορήγηση. Χάρη, δε, στην στενή και συστηματική παρακολούθησή σας από τον γιατρό σας, δεν διατρέχετε τον κίνδυνο να παραλείψετε κάποια δόση της αγωγής σας κατά λάθος, καθώς κάθε ραντεβού που χάνεται γίνεται αμέσως αντιληπτό. Οι ασθενείς που ήδη λαμβάνουν αυτό το είδος φαρμάκων μακράς δράσης δηλώνουν πολύ ευχαριστημένοι από αυτά. Νοιώθουν βεβαιότητα πως είναι διαρκώς προστατευμένοι και βρίσκουν πολύ υποστηρικτική την τακτική παρακολούθηση. Συνήθως οι ασθενείς που λαμβάνουν αυτού του είδους την αγωγή φθάνουν πολύ ευκολότερα στην ύφεση.

Κορυφή